Cebula i czosnek to dwa składniki, bez których trudno wyobrazić sobie polską kuchnię. Odkryłam, że warto poznać je bliżej – nie tylko jako przyprawy, ale przede wszystkim jako naturalne wsparcie dla zdrowia. Tym bardziej że obie rośliny mam zawsze pod ręką, a jedna z nich rośnie mi na parapecie cały rok.
Spis treści:
Właściwości zdrowotne cebuli
Cebula ma ostry zapach oraz słodkawo-korzenny smak i drażni gruczoły łzowe. Substancje zawarte w niej są zbliżone do substancji czosnku. Cebula zawiera, oprócz dwuwodoroalliiny i organicznych związków siarki (to one odpowiadają za zapach z ust po spożyciu), glikozydy flawonowe, pektynę i glukokininy. Substancje te działają silnie bakteriobójczo, sprzyjają tworzeniu się i wydzielaniu żółci, obniżają ciśnienie krwi i wywierają korzystny wpływ na działalność przewodu pokarmowego.
W praktyce kuchennej przekonałam się, że cebula to naturalny wzmacniacz smaku – karmelizowana nadaje potrawom głębię, surowa dodaje świeżości, a w bulionach tworzy bazę aromatyczną, której nic nie zastąpi.
Cebula dymka – uprawa w domu
Od końca stycznia do maja w handlu dostępna jest cebula dymka, którą zazwyczaj sadzimy w gruncie. Polecam posadzić w doniczce na świeży szczypiorek w kuchni. Niżej na tygodniowy szczypiorek. Po przerośnięciu w miejsce starej sadzę kolejną cebulkę.
To jeden z tych tricków, który odkryłam przez przypadek i polecam każdemu, kto lubi mieć świeże zioła zawsze pod ręką. Szczypiorek z dymki jest delikatniejszy i aromatyczniejszy niż kupiony w sklepie – i kosztuje dosłownie grosze.
Jak posadzić cebulkę dymki krok po kroku
- Wybierz doniczkę o średnicy min. 10 cm z dziurkami odpływowymi.
- Wypełnij zwykłą ziemią ogrodową lub do warzyw.
- Posadź cebulkę korzeniami do dołu, tak żeby czubek wystawał ok. 1 cm ponad ziemię.
- Podlej umiarkowanie i postaw na jasnym parapecie.
- Po 7-10 dniach masz świeży szczypiorek gotowy do ścinania.
Zastosowanie cebuli w kuchni
Cebulę i czosnek podaje się w różnych formach i celach, np. jako środek wzmacniający trawienie i pobudzający apetyt, w celu obniżenia poziomu cukru we krwi czy jako środek wykrztuśny.
W kuchni cebula jest praktycznie wszechobecna:
- Surowa – do sałatek, kanapek, ceviche, marynat
- Podsmażana – baza do zup, sosów, gulaszy, farszu
- Karmelizowana – do tart, pizzy, burgerów, jako dodatek do serów
- Pieczona – w całości jako garniturek do mięs albo w zupach kremach
- Marynowana – do wędlin, ryb, kanapek
Właściwości zdrowotne czosnku
Główki czosnku zawierają 0,1% olejku lotnego o nieprzyjemnej woni, który zawiera związki siarki i witaminy A, B i C oraz substancje typu hormonów.
Czosnek obniża ciśnienie krwi, działa żółciopędnie, pomaga przy wzdęciach i zwalcza pasożyty przewodu pokarmowego. Jako przyprawa odgrywa ważną rolę w sztuce kulinarnej. Czosnku dodaje się do potraw mięsnych, wędlin, zup i sosów. Szczególnie rozpowszechnione jest jego stosowanie w krajach śródziemnomorskich i na Wschodzie.
Allicyna – aktywny składnik czosnku
Allicyna powstaje dopiero po zmiażdżeniu lub posiekaniu ząbka czosnku – wtedy enzym allinaza wchodzi w kontakt z alliną i tworzy allicynę. Dlatego czosnek sprasowany lub drobno posiekany jest zdrowszy niż pokrojony w plastry. Warto też odczekać kilka minut po posiekaniu, zanim dodamy go do potrawy – allicyna zdąży się wytworzyć.
Jak przechowywać cebulę i czosnek
Cebula lubi chłód i ciemność – idealne miejsce to siatka w spiżarni lub szafce. Nie przechowuję cebuli w lodówce, bo niszczy ją wilgoć. Czosnek trzymam w ceramicznym pojemniku z otworkami na parapecie – w ciemnym i suchym miejscu zachowuje świeżość przez kilka tygodni.
Raz w tygodniu rozkrawam główkę czosnku – jeśli ząbki są suche i zwarte, jest jeszcze dobry. Zielony kiełek w środku to znak, że czosnek jest stary – można go usunąć, bo ma gorzkawy smak.
Cebula i czosnek a inne warzywa korzeniowe
Jeśli interesujesz się zdrowymi składnikami kuchni, polecam też zajrzeć do mojego wpisu o fit cieście marchewkowym bez cukru – marchew to kolejne warzywo, które odkryłam na nowo. Warto też sprawdzić zdrowe dodatki do posiłków, gdzie opisuję kilka składników, które warto mieć zawsze w kuchni. A jeśli szukasz przepisu, który wykorzystuje szczypiorek, chińskie placki ze szczypiorkiem to hit – szybkie, smaczne i wcale nie trudne!
