Sałatka na Wigilię – 11 przepisów na święta

Sałatka na Wigilię: jarzynowa w szklanej misce i śledziowa z burakiem na świątecznym stole

Trzy beżowe miski z majonezem obok siebie to najczęstszy wigilijny błąd – goście biorą z pierwszej i na tym kończą. Na postny stół 24 grudnia mam na blogu siedem sałatek, a cztery kolejne, z mięsem albo z resztek, zostawiam na pierwszy i drugi dzień świąt.

Jaka sałatka na Wigilię bez mięsa?

Z mojej listy postnych jest siedem: jarzynowa z majonezem, śledziowa z burakiem, śledzie w occie z jabłkiem i papryką, roszponka z wędzonym łososiem i mandarynkami, sałatka z surimi, ziemniaczana z ogórkiem i cebulą oraz pieczarkowa z jajkiem. Trzy opierają się na rybie, dwie na warzywach, jedna na grzybach i jajku, a jedna łączy rybę z owocem, więc z tej grupy da się ułożyć zestaw bez powtórek. Żadna nie ma w przepisie mięsa ani wędliny. Szczegóły składników sprawdzaj w pełnych przepisach, zwłaszcza gdy w domu sałatki na Wigilię robi się według rodzinnych zasad.

Z nich składam zestaw z trzech ról. Klasyczną jest sałatka jarzynowa z majonezem albo ziemniaczana, do której ziemniaki kroję jeszcze ciepłe, bo lepiej chłoną zalewę. Rybną – sałatka śledziowa z burakiem, kwaśne śledzie w occie albo surimi, którą robi się bez gotowania. Lekką – sałatka z roszponki z wędzonym łososiem, składana tuż przed podaniem, bo liście wiotczeją pod sosem. Pieczarkowa wchodzi jako czwarta przy większej rodzinie i zostaje na kanapki na pierwszy dzień świąt.

Pilnuję też kolorów: czerwień buraka, kremowa biel jarzynowej, zieleń roszponki. Śledziową mieszam w osobnej misce i podaję w szkle, bo burak barwi wszystko, czego dotknie. Trzy miski w różnych kolorach wyglądają na stole jak przemyślany zestaw, a goście chętniej nakładają po trochu z każdej. Ta sama logika działa przy smaku: kwaśne śledzie w occie odświeżają po tłustej smażonej rybie, a łagodna pieczarkowa wyrównuje ostrzejsze dania. Na stole z 12 potrawami 3 sałatki wystarczają, czwarta ma sens dopiero przy większej rodzinie.

Trzy sałatki na Wigilię obok siebie: jarzynowa, śledzie w occie i roszponka z łososiem

Zestaw gotowy do podania: każda miska ma inny kolor, roszponka jest jeszcze sprężysta, a śledzie leżą w szkle osobno od jarzynowej.

Każda z siedmiu postnych sałatek ma swój moment w kuchni

  • Jarzynowa z majonezem: warzywa gotuję i kroję 23 grudnia, majonez dodaję 24 grudnia. Pasuje i na Wigilię, i na pierwszy dzień świąt.
  • Śledziowa z burakiem: czerwony akcent obok barszczu. Mieszam ją w osobnej misce i przekładam do szklanego naczynia, żeby burak nie zabarwił reszty.
  • Śledzie w occie z jabłkiem i papryką: jabłko i papryka dodają słodyczy, ocet ją równoważy, a całość daje kontrast do tłustszych dań.
  • Roszponka z wędzonym łososiem i mandarynkami: składana na kilka minut przed podaniem, bo liście wiotczeją pod sosem.
  • Z surimi: bez gotowania, paluszki kroję prosto z opakowania, a porcja to 150 g na osobę.
  • Ziemniaczana z ogórkiem i cebulą: ziemniaki kroję jeszcze ciepłe, bo skrobia w ciepłym miąższu chłonie zalewę lepiej niż w zimnym.
  • Pieczarkowa z jajkiem: grzybowy smak, ani rybny, ani słodki. Nadaje się na kanapki i zostaje na śniadanie 25 grudnia.

Jeśli w rodzinie wraca sałatka z pora albo z selerem, traktuję ją jako klasyczną w układzie trzech ról i wtedy rezygnuję z ziemniaczanej, żeby nie stały obok siebie dwie podobne miski.

Czy można zrobić sałatkę jarzynową dzień wcześniej?

Bazę tak, gotowej sałatki nie. 23 grudnia to u mnie dzień bazy wszystkich sałatek, a 24 grudnia zostaje samo łączenie i doprawianie, bez gotowania. Sól i majonez wyciągają wodę z warzyw i ogórków, więc połączona za wcześnie robi się wodnista. Pracę dzielę na dwa etapy:

  1. 23 grudnia gotuję i studzę warzywa, ziemniaki i jajka, kroję je i trzymam w lodówce w osobnych, zamkniętych pojemnikach. Mięso z rosołu na sałatki świąteczne też przygotowuję tego dnia.
  2. W dniu podania łączę składniki z majonezem albo sosem, doprawiam i dokładam roszponkę, mandarynki i chrupiące dodatki.

Sałatki z majonezem i jajkiem trzymam w lodówce i wystawiam porcjami, zamiast jednej dużej miski na cały wieczór. Cały kalendarz przygotowań, w którym sałatki są dodatkiem do 12 dań, rozpisałam przy liście potrawy wigilijne.

Ile sałatki przygotować na 10 osób?

Punktem odniesienia jest porcja z przepisu na sałatkę z surimi: 150 g na osobę. Jeśli sałatka stoi na stole sama, na 10 osób robię 1,5 kg. Na Wigilię rzadko jest jedynym daniem, dlatego przy 2 albo 3 sałatkach każdej robię mniej, tak żeby razem wyszło mniej więcej tyle, ile jedna pełna porcja na gościa. Trzy mniejsze miski są lepsze niż jedna ogromna, bo resztki z majonezem i tak nie postoją długo.

Liczba osób1 sałatka2 sałatki, każda3 sałatki, każda
6900 g450 g300 g
81,2 kg600 g400 g
101,5 kg750 g500 g
121,8 kg900 g600 g

Przy zakupach liczę od końca: najpierw liczba gości, potem liczba sałatek, na końcu ilość każdej. Taki rachunek chroni przed lodówką pełną misek po świętach.

Cztery sałatki z mięsem czekają na 25 i 26 grudnia

Na postną Wigilię ich nie podaję, bo mają mięso, wędlinę albo powstają z resztek po świątecznym gotowaniu. Goście jedzą je między posiłkami, więc sycąca miska zastępuje część dania głównego. Układ jest podobny jak 24 grudnia: jedna mięsna, jedna makaronowa, jedna z warzyw.

  • Z kurczaka z rosołu: bazą jest kurczak z bulionu gotowanego przed Wigilią, więc w święta zostaje krojenie i sos.
  • Gyros: klasyk imprezowy, który robię z wyprzedzeniem, więc 25 grudnia zostaje tylko wyjęcie miski z lodówki. W pełnym przepisie jest rozpisane, które warstwy zrobić dzień wcześniej, a których nie.
  • Z tortellini: na drugi dzień świąt w większym gronie, bo makaron z nadzieniem syci bardziej niż same warzywa. Nadzienie sprawdzam, gdy przy stole jest ktoś, kto nie je mięsa.
  • Drwala z boczkiem: 5 warstw i chrupiący boczek na wierzchu, który posypuję tuż przed podaniem, bo w kontakcie z sosem szybko mięknie.
Oceń przepis / post
Paula Andrzejewska
O autorze

Paula Andrzejewska

Technolog żywności (mgr inż., Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie) i audytor wewnętrzny ISO 22000. Od 2011 roku prowadzę blog Jak Po Maśle: analizuję składy produktów i dzielę się sprawdzonymi przepisami. Pracowałam w laboratoriach i zakładach przemysłu spożywczego, dziś uczę przedmiotów zawodowych w technikum gastronomicznym.

Dodaj komentarz


Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.