Sos do tych zrazów gęstnieje bez grama mąki – robią to marchew, por i seler, które przez 90 minut duszą się z mięsem, a potem idą do blendera. Jest ciemny, ma w sobie trochę słodyczy warzyw, która łagodzi słony boczek i kwaśny ogórek. Z 800 g wołowiny wychodzi 8 zrazów, po dwa na osobę, ok. 413 kcal na porcję z sosem, bez kaszy i klusek. Zawijanie i obsmażanie zajmuje ok. 30 minut, duszenie 90.
Spis treści:
Z czego robię 8 zrazów
- 800 g wołowiny bez ścięgien – 8 plastrów po ok. 100 g
- 80 g boczku wędzonego w cienkich plasterkach
- 200 g ogórków kiszonych w słupkach
- 100 g cebuli w piórkach
- 20 g musztardy
- 20 g oleju rzepakowego
- 100 g marchwi, 80 g pora, 60 g selera naciowego – drobno pokrojone, tylko do sosu
- 20 g koncentratu pomidorowego
- 500 ml bulionu warzywnego
- sól, pieprz, wykałaczki albo nitka kuchenna
Konkretnego wykroju nie podaję, bo ta sama część w różnych sklepach różnie się nazywa. Przy ladzie proszę o wołowinę bez kości i ścięgien na zrazy, w plastrach z jednego kawałka. Bulion warzywny można zastąpić wołowym albo drobiowym, ale kupne buliony bywają słone, a w garnku są już boczek i ogórki. Musztarda może być stołowa albo dijon, ostra wyraźniej przebije się przez sos. Olej rzepakowy dobrze znosi obsmażanie na dużym ogniu.
Zawijanie i 90 minut duszenia
- Każdy plaster przykryj folią i rozbij tłuczkiem od środka do brzegów na cienki prostokąt bez dziur, przez które farsz wypadłby w czasie duszenia. Oprósz solą i pieprzem, jedną stronę posmaruj cienko musztardą.
- Przy krótszym brzegu ułóż boczek, słupek ogórka i trochę cebuli. Zwiń ciasno od krótszego boku, podwijając boki, i spnij wykałaczką przez brzeg plastra i mięso pod nim albo obwiąż nitką. Zraz ma trzymać kształt, gdy go podniesiesz.
- Rozgrzej olej na dużej patelni i obsmaż zrazy na dużym ogniu z każdej strony na brązowo, luźno, nie ciasno. Odłóż na talerz.
- Na tym samym tłuszczu podsmaż warzywa przez 5 min, dodaj koncentrat, chwilę mieszaj. Wlej bulion i zeskrob osad z dna.
- Włóż zrazy, przykryj i duś na małym ogniu ok. 90 min, odwracając co 30 min. Są gotowe, gdy widelec wchodzi bez oporu.
- Wyjmij zrazy, usuń wykałaczki. Warzywa z płynem zblenduj na gładki sos, dopraw i polej mięso.

Tak wyglądają zrazy zaraz po obsmażeniu: brązowa skórka z każdej strony, a na patelni ciemny osad. Ten osad to baza smaku sosu, więc bladych zrazów nie wkładam do garnka. Odwracanie co 30 minut sprawia, że górna część, która wystaje z płynu, nie przesycha.
Półtorej godziny, nie czterdzieści minut
Po 30-40 minutach duszenia wołowina jest jeszcze sprężysta. Półtorej godziny na małym ogniu daje tkance łącznej czas, żeby zmiękła, a mięso nie wysycha, bo cały czas leży w płynie pod przykryciem. Rozbijanie plastrów przed zawinięciem robi drugą część roboty: rozluźnione włókna nie pękają na zgięciu. Tę samą zasadę małego ognia stosuję przy gulaszu, który robię według przepisu na gulasz wołowy. Twarde mięso po 90 minutach to znak, że ogień był za duży albo plastry za grube: wystarczy dalsze duszenie pod przykryciem.
Sól, wino i sos z mąką
Boczek i ogórki są już słone, więc sól dodaję dopiero do zblendowanego sosu, po spróbowaniu. Za słony sos ratuję bulionem albo dodatkową porcją zblendowanej marchwi. Wykałaczki liczę przed duszeniem i po wyjęciu, żeby żadna nie została w garnku; rozwinięty zraz wyjmuję łyżką cedzakową, zwijam ponownie i spinam nową.
Do sosu można dolać 250 ml czerwonego wina po podsmażeniu warzyw i chwilę je odparować przed bulionem. Kolor robi się głębszy, sos lekko cierpki, a jest go o 250 ml więcej, więc warto podać do niego kluski śląskie, które go wchłoną (kcal podałam bez wina). Kto woli klasyczny sos jak z baru mlecznego, zagęszcza go mąką rozprowadzoną w zimnej wodzie albo oprósza zrazy mąką przed obsmażaniem; ciemny, pieczeniowy wariant jest w przepisie na bitki w sosie pieczeniowym.

Kasza, kluski i reszta słoika ogórków
Podaję je z kaszą gryczaną albo jęczmienną, kluskami śląskimi, knedlami lub ziemniakami; kasza najlepiej zbiera sos z talerza. Na 8 osób podwajam wszystko i duszę w dwóch garnkach albo w szerokim brytfannie, bo zrazy ułożone w dwóch warstwach duszą się nierówno. Ogórki kiszone kroję na końcu, żeby nie puściły soku na deskę, a resztę słoika zużywam na zupę ogórkową, która pasuje na pierwsze danie. Zrazy w sosie dobrze znoszą odgrzewanie następnego dnia na małym ogniu, pod przykryciem.







