Śmietana wlana prosto do wrzącej, kwaśnej zupy potrafi w kilka sekund zebrać się w białe kłaczki i nic już tego nie odwróci. Przy ogórkowej zdarza się to częściej niż przy innych zupach, bo kwas z ogórków kiszonych tylko w tym pomaga.
Dlatego w moim przepisie na zupę ogórkową dwa ruchy są ważniejsze od wszystkich gramatur: śmietanę najpierw rozprowadzam chochlą gorącej zupy w kubku, a ogórki dodaję dopiero wtedy, gdy ziemniaki są miękkie. Gotuję ją na żeberkach wieprzowych, ale niżej znajdziesz też wersję na kurczaku i bez mięsa. Z 2,5 l wody wychodzi 5 porcji. Przygotowanie to ok. 25 minut, gotowanie ok. 80 minut, a porcja ze śmietaną ma ok. 362 kcal, 15 g białka, 24 g tłuszczu i 23 g węglowodanów.
Spis treści:
- Zupa ogórkowa – przepis na żeberkach
- Składniki – co się daje do zupy ogórkowej
- Jak zrobić zupę ogórkową krok po kroku
- Zupa ogórkowa na żeberkach, kurczaku czy bez mięsa
- Zupa ogórkowa z ryżem czy z ziemniakami
- Kiedy dodać ogórki i ile ich wziąć
- Jakie przyprawy do zupy ogórkowej
- Dlaczego tak: śmietana, kwas i sól
- Co poszło nie tak – typowe błędy
- Zupa ogórkowa – pochodzenie, kalorie i pytania
Zupa ogórkowa – przepis na żeberkach
Ogórkowa to zupa kuchni polskiej: bulion mięsny albo mięsno-warzywny, ogórki kiszone starte na tarce, ziemniaki i śmietana. Żeberka dają wywar pełniejszy niż chude mięso, bo gotują się z kością i tłuszczem. Na 5 porcji biorę 500 g żeberek, 400 g ogórków i 400 g ziemniaków, czyli po ok. 80 g ogórków na talerz.
Ogórki muszą być dobrze ukiszone, kwaśne i jędrne. Najlepsze są domowe ogórki kiszone w słoikach, bo do zupy przydaje się też ich zalewa: dolewana na końcu podkręca kwaśność bez dosypywania soli.
Składniki – co się daje do zupy ogórkowej
- 500 g żeberek wieprzowych
- 2,5 l wody
- 100 g marchwi
- 60 g korzenia pietruszki
- 50 g selera korzeniowego
- 50 g pora
- 60 g cebuli – mała sztuka
- 1 ząbek czosnku, ok. 6 g
- 20 g masła
- 400 g ziemniaków
- 400 g ogórków kiszonych
- 100 ml śmietany 18%
- 5 ziaren ziela angielskiego, 2 liście laurowe
- pieprz, sól, pęczek koperku
- do smaku: zalewa z ogórków
Lista jest krótka, a większość składników to zwykła włoszczyzna. Ziemniaki pokrój w kostkę ok. 1,5 cm, marchew i pietruszkę w półplasterki albo kostkę. Ogórki ścieram na tarce o grubych oczkach – starte oddają więcej smaku niż pokrojone w kostkę i równo rozkładają się w talerzu. Sól odstaw na koniec: ogórki i zalewa wnoszą jej sporo i dopiero po ich dodaniu wiadomo, ile jeszcze brakuje.
Jak zrobić zupę ogórkową krok po kroku
- Żeberka opłucz, zalej 2,5 l zimnej wody, dodaj ziele i liście laurowe. Zagotuj, zbierz szumowiny i gotuj na małym ogniu ok. 40 minut, aż mięso zacznie odchodzić od kości.
- Dodaj marchew, pietruszkę, seler i por. Gotuj 15 minut, aż warzywa zmiękną na brzegach.
- Wrzuć ziemniaki w kostce i gotuj ok. 15 minut, aż widelec wchodzi w nie bez oporu.
- W tym czasie na maśle zeszklij posiekaną cebulę z czosnkiem. Dodaj starte ogórki i duś kilka minut, aż zmiękną i zmienią kolor na oliwkowy. Przełóż je do zupy i gotuj razem ok. 10 minut.
- Do kubka wlej 100 ml śmietany, dodaj chochlę gorącej zupy i wymieszaj. Wlej to do garnka cienkim strumieniem, cały czas mieszając. Od tej chwili zupa ma tylko mrugać, bez mocnego wrzenia.
- Dopraw pieprzem i dopiero teraz solą. Jeśli chcesz kwaśniej, dolewaj zalewę z ogórków po 2-3 łyżki (30-45 ml) i próbuj. Na koniec posyp koperkiem.
Zdjęcie wygenerowane z pomocą AIŻeberka możesz wyjąć po kroku 2, obrać mięso z kości i wrzucić je z powrotem do talerzy. A jak ugotować zupę ogórkową na kurczaku? Zmienia się tylko baza i czas wywaru, reszta kroków zostaje bez zmian.
Zupa ogórkowa na żeberkach, kurczaku czy bez mięsa
Każda z trzech wersji ma swoje miejsce. Zupa ogórkowa na żeberkach jest najbardziej treściwa i to ją gotuję na niedzielny obiad. Na kurczaku wychodzi lżejsza, a wywar jest gotowy szybciej. Bez mięsa zupę robi się na bulionie warzywnym i wtedy cała ogórkowa trwa ok. 30 minut – dobra opcja, gdy w domu jest ktoś na diecie bezmięsnej albo gdy po prostu brakuje czasu.
| Baza | Ile mięsa | Czas wywaru | Charakter zupy |
|---|---|---|---|
| żeberka wieprzowe | 500 g na 2,5 l wody | ok. 40 minut | pełna, tłustsza |
| kurczak, 2 ćwiartki | na ok. 3 l wody | ok. 30 minut | lżejsza, jasna |
| bulion warzywny | bez mięsa | cała zupa ok. 30 minut | najdelikatniejsza |
Na skrzydełkach drobiowych zupa wychodzi podobnie jak na kurczaku. Jeśli masz gotowy wywar, zupę ogórkową bez mięsa zrobisz od kroku 2. Doprawienie zostaje takie samo, choć przy bulionie warzywnym dolewam zalewy z ogórków odrobinę więcej, bo nie ma tłuszczu, który łagodzi kwas.
Zupa ogórkowa z ryżem czy z ziemniakami
Ziemniaki to wersja klasyczna i od nich zaczyna się mój przepis. Zupa ogórkowa z ryżem jest równie popularna, a sposób jest prosty: zamiast ziemniaków w kroku 3 dodajesz ryż i gotujesz go 15-20 minut. Druga droga to ryż ugotowany osobno i nakładany do talerzy, co ma sens, gdy część zupy zostanie na kolejny obiad. Ryż trzymany w garnku z zupą dalej pije płyn, rozgotowuje się i zupa gęstnieje.
Kolejność się nie zmienia: najpierw miękki ryż albo ziemniaki, potem ogórki. Takie same zasady stosuję przy innych kwaśnych zupach – zupa szczawiowa też dostaje ziemniaki na tyle wcześnie, żeby zdążyły zmięknąć, zanim w garnku zrobi się kwaśno. Ziemniaków daję 400 g na 5 porcji, czyli ok. 80 g na talerz, tyle samo co ogórków.
Kiedy dodać ogórki i ile ich wziąć
Ogórki trafiają do zupy po ziemniakach, na ostatnie ok. 10 minut gotowania. Tak robi większość sprawdzonych przepisów i tak robię ja. Wcześniej podsmażam je kilka minut na maśle z cebulą – oddają wtedy więcej aromatu i nie rozpadają się w zupie na nitki. Ilość ogórków to sprawa gustu, ale dobrze mieć punkt wyjścia.
| Ile zupy | Ogórki kiszone | Zalewa z ogórków |
|---|---|---|
| 5 porcji, 2,5 l wody (ten przepis) | 400 g startych, ok. 80 g na porcję | do smaku, stopniowo |
| duży garnek, 3 l wody | 800 g | do smaku, na końcu |
| 2-3 porcje, 700 ml bulionu | 4 ogórki | ok. 150 ml |
Więcej ogórków to kwaśniejsza zupa. Jeżeli twoje są łagodne, zacznij od 400 g i dolewaj zalewę, aż smak będzie taki, jaki lubisz.
Jakie przyprawy do zupy ogórkowej
Ogórkowa nie potrzebuje wielu przypraw, bo większość smaku robią ogórki. Do wywaru idzie 5 ziaren ziela angielskiego i 2 liście laurowe, do podsmażanych ogórków 1 ząbek czosnku, a na koniec pieprz i świeży koperek. Sól na samym końcu, po spróbowaniu, bo ogórki i zalewa są słone same w sobie. Odpowiedź na pytanie, jakie przyprawy do zupy ogórkowej są niezbędne, jest więc krótka: ziele, liść, czosnek, pieprz i koperek.
Koperek posiekaj drobno i dodaj na talerz albo do garnka po zdjęciu z ognia, wtedy zostaje zielony. Jeśli gotujesz kilka zup w tygodniu i chcesz mieć wszystko w jednym miejscu, zajrzyj do mojej tabeli przypraw do zup.
Dlaczego tak: śmietana, kwas i sól
Śmietana to białko i tłuszcz w wodzie. W kwaśnym środowisku i przy gwałtownym skoku temperatury białka ścinają się w grudki – to właśnie wygląda jak zważona śmietana. Chochla gorącej zupy wmieszana w kubku podnosi temperaturę śmietany stopniowo, więc gdy trafia do garnka, różnica jest niewielka. Robię tak przy każdej kwaśnej zupie, a przy ogórkowej ze 100 ml śmietany 18% to dosłownie 30 sekund pracy.
Ogórki kiszone wnoszą do zupy kwas mlekowy i sól. Dlatego solę na końcu, po dodaniu ogórków i zalewy – inaczej łatwo przesolić. Podsmażenie startych ogórków na maśle sprawia, że ich aromat przechodzi do tłuszczu, a potem rozchodzi się po całym garnku.
Co poszło nie tak – typowe błędy
- Zważona śmietana. Trafiła prosto do wrzątku. Następnym razem rozmieszaj ją w kubku z chochlą zupy i nie gotuj mocno po zabieleniu.
- Za kwaśna. Za dużo zalewy naraz. Dolewaj po 2-3 łyżki (30-45 ml) i próbuj, a gdy już przesadzisz, dolej trochę wody albo bulionu.
- Za słona. Sól poszła przed ogórkami. Sól zawsze na końcu.
- Twarde ziemniaki. Ogórki trafiły do garnka na początku. Ziemniaki najpierw, ogórki na ostatnie 10 minut.
- Rozgotowany ryż. Gotował się w zupie za długo. Daj mu 15-20 minut albo gotuj osobno.
Zupa ogórkowa – pochodzenie, kalorie i pytania
Co się daje do zupy ogórkowej?
Bulion, włoszczyznę, ziemniaki albo ryż, ogórki kiszone, śmietanę i koperek. W moim przepisie na 5 porcji jest 500 g żeberek, 400 g ziemniaków, 400 g ogórków i 100 ml śmietany 18%.
Ile kalorii ma zupa ogórkowa z ziemniakami i śmietaną?
Porcja z tego przepisu, na żeberkach i ze śmietaną, ma ok. 362 kcal: 15 g białka, 24 g tłuszczu i 23 g węglowodanów. Wersja na bulionie warzywnym będzie lżejsza, bo odpada tłuszcz z żeberek.
Z jakiego kraju pochodzi zupa ogórkowa?
To zupa kuchni polskiej. W Rosji gotuje się jej krewnego, razsolnik, który też opiera się na ogórkach kiszonych. Mam na blogu jego bliską wersję – zupa ogórkowa po rusku.
Czy zupa ogórkowa jest lekkostrawna?
To zależy od wersji. Na żeberkach i ze śmietaną jest dość tłusta, a ogórki są kwaśne, więc przy delikatnym żołądku lepiej sprawdzi się wersja na bulionie warzywnym. Przy chorobach przewodu pokarmowego dietę ustal z lekarzem.
Dobra ogórkowa to dla mnie kwaśna zupa z wyraźnym smakiem ogórków, gładką śmietaną i miękkimi ziemniakami. Jeśli ugotujesz zupę ogórkową według tego przepisu, napisz w komentarzu, na czym ją robisz i czy dolewasz zalewę. A jeśli szukasz kolejnych pomysłów na jesień, mam też zebrane tradycyjne polskie zupy.
