Przepis pochodzi z książki Siostry Anastazji 153 przetwory i dania mięsne. Taki dżem jest idealnym dodatkiem do pieczywa, kremów, ciast, naleśników, ryżu i deserów. Podczas gotowania dżemu, wyjadając łyżeczką z garnka powiedział: „Dobrze, że jest jesień, bo są takie frykasy jak dżemy”. Niewątpliwie, gotowanie dżemu to przyjemna czynność.
Spis treści:
Składniki na dżem wieloowocowy
Składniki:
- 1 kg śliwek
- 1 kg gruszek
- 1 kg jabłek
- 1 cytryna
- 30-40 dag cukru
- 150-200 g płatków migdałowych
Jak zrobić dżem wieloowocowy krok po kroku
Owoce umyć. Jabłka i gruszki obrać, pokroić w cienkie plastry. Śliwki przepołowić i usunąć pestki. Owoce przełożyć do garnka i prażyć pod przykryciem około 10 minut. Dodać cukier, pomieszać i smażyć bez przykrycia 20 minut.
Następnie dodać sok z cytryny, płatki migdałowe i chwilę smażyć, po czym przełożyć do słoików i zakręcić. Słoiki pasteryzować 15 minut.
Dodam jeszcze, że do dżemu dodałam odrobinę świeżo startej gałki muszkatołowej. Dżem nabrał lekko korzennej nuty i wyraźniejszego smaku.
Moje wskazówki do udanego dżemu wieloowocowego
Robię dżemy od lat i mam kilka zasad, które zawsze stosuję:
- Wybór owoców – najlepsze dżemy robię z owoców dojrzałych, ale nie przejrzałych. Jabłka powinny być lekko twarde (np. antonówka lub kosztela), gruszki – miękkie i aromatyczne, śliwki – ciemne i słodkie. Im lepsza jakość owoców, tym smaczniejszy dżem.
- Szeroki garnek – im większa powierzchnia parowania, tym szybciej odparuje woda i dżem zgęstnieje. Używam niskiego, ale szerokiego garnka lub rondla.
- Próba na talerzyku – żeby sprawdzić, czy dżem jest gotowy, wkładam łyżeczkę masy na zimny talerz. Jeśli nie rozlewa się, jest odpowiednia gęstość.
- Gorące słoiki – słoiki wyparzam wrzątkiem lub podgrzewam w piekarniku do 100°C. Gorący dżem nakładam do gorących słoików – zmniejsza to ryzyko pęknięcia szkła.
Jak wykorzystać dżem wieloowocowy w kuchni?
Dżem wieloowocowy to jeden z najbardziej wszechstronnych przetworów, jakie robię. Używam go na wiele sposobów:
- Do śniadania – na chlebie, tostach lub bułkach zamiast kupnego dżemu
- Do naleśników – zamiast cukru pudru lub syropu klonowego
- Do deserów – jako polewa do lodów, panna cotty lub musu
- Do wypieków – jako nadzienie do rogalików, drożdżówek lub tarty
- Do mięs – śliwkowy dżem świetnie pasuje do kaczki, wieprzowiny lub pasztetu
Jeśli lubisz robić przetwory na zimę, koniecznie zainteresuj się też pasteryzowanymi jabłkami w słoikach – to prosty i niezawodny sposób na zachowanie smaku lata. Dżem wieloowocowy pięknie komponuje się z szarlotką biszkoptową – podaję go zamiast bitej śmietany.
Czy dżem wieloowocowy jest zdrowy?
Domowy dżem wieloowocowy, w porównaniu z kupnym, zawiera znacznie mniej cukru i żadnych konserwantów ani zagęstników. Śliwki są bogate w potas i błonnik, jabłka zawierają pektyny, a gruszki dostarczają witaminy C. Migdały dodają zdrowych tłuszczów i białka. Oczywiście dżem to słodkość, ale na tle przetworów sklepowych wypada naprawdę dobrze. Polecam go szczególnie osobom, które chcą wiedzieć, co je – bo tu skład jest prosty: owoce, cukier i migdały, nic więcej.
Jeśli interesuje cię temat zdrowego odżywiania, sprawdź mój wpis o tym, co jeść żeby schudnąć – kilka praktycznych zasad, które sama stosuję na co dzień.
Jakie owoce łączyć w dżemie z mieszanych owoców?
Jedna zasada trzyma taki dżem w całości: przynajmniej jedna trzecia masy musi pochodzić z owoców bogatych w pektynę. W tym przepisie robią to jabłka – bez nich śliwki i gruszki dałyby słodki sok, a nie dżem. Poza jabłkami dużo pektyny mają porzeczki, agrest, pigwa, żurawina i skórki cytrusów.
Reszta to już kwestia smaku, ale trzymam się prostego podziału na trzy równe części:
- owoc pektynowy, który wiąże całość – jabłka, pigwa, porzeczki,
- owoc miąższowy, który buduje konsystencję – gruszki, brzoskwinie, morele,
- owoc kwaśny i barwiący – śliwki, wiśnie, aronia.
Truskawki, arbuz i melon zostawiam poza tym rachunkiem albo daję ich najwyżej garść, bo są prawie samą wodą i wydłużają smażenie o kilkanaście minut. Sok z cytryny nie jest tu ozdobnikiem – bez kwasu pektyna nie zżeluje, dlatego wciskam cytrynę do każdego dżemu, nawet z owoców słodkich jak gruszki.
Jak długo przechowywać domowy dżem wieloowocowy?
Zapasteryzowane słoiki trzymam w ciemnej, chłodnej spiżarni i zjadam w ciągu roku. Światło rozkłada barwniki, więc dżem po kilku miesiącach na parapecie robi się brunatny, choć nadal jest jadalny. Otwarty słoik idzie do lodówki i tam wytrzymuje trzy, cztery tygodnie – przy 10 procentach cukru nie ma tu żadnej ochrony poza chłodem.
Na co patrzę przy każdym słoiku ze spiżarni:
- wieczko ma być wklęsłe i nie klikać pod naciskiem palca – klikające oznacza nieudaną pasteryzację,
- słoik, który po tygodniu ma bąbelki albo syczy przy otwieraniu, ląduje w koszu,
- pleśń na powierzchni przekreśla cały słoik, nie tylko wierzchnią warstwę – grzyby wypuszczają strzępki i mykotoksyny w głąb masy, a tych nie usuniesz, zbierając kożuch łyżką.
Jeśli w spiżarni bywa cieplej niż 18 stopni, skracam okres przechowywania do pół roku i robię od razu mniejszą partię, zamiast wstawiać trzy kilogramy owoców i potem żałować.
Najczęściej zadawane pytania
Ile cukru dodać do dżemu wieloowocowego?
W tym przepisie idzie 30-40 dag cukru na trzy kilogramy owoców, czyli około 10-13 procent masy. To bardzo mało jak na dżem i dlatego czuć w nim owoce, a nie słodycz. Cukier działa tu na smak, nie jako konserwant, więc pasteryzacji nie da się pominąć.
Czy dżem wieloowocowy trzeba pasteryzować?
Przy tej ilości cukru tak, bez wyjątku. Zakręcone słoiki gotuję w garnku z wodą 15 minut, licząc od chwili, gdy woda faktycznie bulgocze. Dżemy o zawartości cukru poniżej 60 procent nie mają w sobie nic, co powstrzymałoby pleśń, a ten ma jej trzy razy mniej.
Dlaczego dżem wieloowocowy wychodzi rzadki?
Najczęściej dlatego, że smażył się w wysokim, wąskim garnku – woda nie ma którędy odparować. Druga przyczyna to za krótkie smażenie bez przykrycia. Robię próbę na zimnym talerzyku: kropla, która się rozlewa, oznacza kolejne 10 minut na ogniu. Więcej jabłek w składzie też pomaga, bo to one wnoszą pektynę.
Czym zastąpić płatki migdałowe w dżemie?
Posiekanymi orzechami włoskimi albo laskowymi – dają mocniejszy, bardziej żywiczny smak niż migdały. Sprawdzi się też garść prażonych pestek słonecznika. Cokolwiek wybierzesz, wsyp to dwie, trzy minuty przed końcem smażenia, bo dłużej gotowane orzechy rozmiękają i gubią chrupkość.
Ile słoików wychodzi z trzech kilogramów owoców?
Około pięciu, sześciu słoików o pojemności 300-350 ml. Owoce tracą podczas smażenia mniej więcej jedną trzecią masy w postaci odparowanej wody, więc z trzech kilogramów zostaje niecałe dwa kilogramy gotowego dżemu. Trzymam w zapasie jeden słoik więcej, bo dojrzałość owoców potrafi zmienić ten bilans.
