Uprzedzam, zanim otworzysz puszkę: to brownie z fasoli jest łagodne, bardziej kakaowe niż czekoladowe i wyraźnie mniej słodkie od cukierniczego. Piekę je z jednej puszki czerwonej fasoli, dwóch jajek i 16 g kakao, bez mąki, banana i dodanego cukru.
Komu to za mało, ten zaraz pod krokami znajdzie wersję mocniej czekoladową, żeby decyzja zapadła przed pieczeniem. Całość to 10 minut pracy, 25-30 minut w 180°C i około trzech godzin czekania, bo to ciasto z czerwonej fasoli kroi się dopiero zimne. Z formy 15 x 15 cm wychodzi 8 kawałków, czyli 8 porcji po około 85 kcal i 5,5 g białka.
Spis treści:
- Składniki na brownie z czerwonej fasoli – forma 15 x 15 cm
- Fasola z puszki czy gotowana – co zmienia w cieście z fasoli
- Brownie z fasoli – przepis krok po kroku
- Dlaczego w cieście czekoladowym z fasoli nie czuć fasoli
- Co poszło nie tak – 6 usterek i poprawki
- Brownie z fasoli bez banana, bez masła orzechowego, z ciecierzycy
- Fit brownie w liczbach – kalorie, białko i cukier w kawałku
- Przechowywanie i mrożenie brownie z fasoli
- Brownie z fasoli – pytania przed pieczeniem
- Brownie z fasoli w trzech krokach: płukanie, kakao, lodówka
Składniki na brownie z czerwonej fasoli – forma 15 x 15 cm
- 240 g czerwonej fasoli z puszki po odsączeniu – to jedna puszka 400 g
- 2 jajka (ok. 106 g bez skorupek)
- 2 łyżki (16 g) kakao naturalnego, niesłodzonego
- 2 łyżki (30 g) masła orzechowego ze 100% orzechów
- 30 g erytrytolu
- 1 łyżeczka (ok. 4 g) proszku do pieczenia – płaska, bez czuba
- 1 łyżeczka (5 ml) ekstraktu waniliowego
- na wierzch, jeśli lubisz: 10 g posiekanej gorzkiej czekolady minimum 85% albo orzechów
Każdy składnik ma tu jedno zadanie. Fasola daje objętość i skrobię, którą w zwykłym brownie wnosi mąka. Jajka trzymają ciasto w całości, bo glutenu nie ma tu wcale. Kakao odpowiada za kolor i maskuje fasolę, a 16 g to jego dolna granica. Masło orzechowe wnosi na całą formę około 15 g tłuszczu, czyli niewiele, dlatego tego ciasta nie wolno przepiec.
Keksówka około 10 x 20 cm daje tę samą warstwę, około 2 cm, i ten sam czas pieczenia. W formie 20 x 20 cm warstwa ma tylko około 1 cm, więc pieczenie skracam do 15-18 minut. Alergeny w składzie: jajka i orzeszki ziemne.
Fasola z puszki czy gotowana – co zmienia w cieście z fasoli
240 g fasoli po odsączeniu to zawartość jednej puszki 400 g albo około 100 g suchej czerwonej fasoli po ugotowaniu: sucha ma niecałe 12% wody, ugotowana prawie 67%. I tak radzę odważyć 240 g już po ugotowaniu, bo każda partia chłonie wodę trochę inaczej. Fasolę z puszki płuczę zawsze, na sicie pod zimną wodą przez około 30 sekund, aż przestanie się pienić. Zalewa niesie sól i strączkowy zapach, a przy tak małej ilości kakao nie ma go czym przykryć.
Zdjęcie wygenerowane z pomocą AIPrzy fasoli gotowanej w domu obowiązuje jedna zasada, którą powtarzam też na zajęciach. Surowa i niedogotowana czerwona fasola zawiera fitohemaglutyninę, a nudności i wymioty może wywołać już 4-5 surowych ziaren. Suchą fasolę namaczam na noc (minimum 5 godzin), wodę wylewam i gotuję w świeżej do pełnej miękkości, pierwsze 10 minut pełnym wrzeniem; amerykańska FDA zaleca gotowanie przez co najmniej 30 minut. Wolnowar się nie nadaje, bo dochodzi do 75°C albo mniej, a 25-30 minut pieczenia nie zastąpi gotowania. Fasola z puszki przeszła sterylizację pod ciśnieniem i trafia do miksera prosto z sita. Czasy moczenia i gotowania pozostałych strączków zbiera wpis rośliny strączkowe w kuchni.
Brownie z fasoli – przepis krok po kroku
- Nagrzej piekarnik do 180°C, grzanie góra-dół. Formę wyłóż papierem tak, żeby wystawał ponad dwa brzegi – posłuży za uchwyty.
- Przepłucz fasolę na sicie przez około 30 sekund, do zniknięcia piany, i zostaw na 2-3 minuty, żeby obciekła. Odważ 240 g.
- Zmiksuj samą fasolę blenderem ręcznym w wysokim naczyniu albo w malakserze przez 2-3 minuty, w połowie zgarniając masę ze ścianek. Jest gotowa, gdy roztarta w palcach nie zostawia skórek.
- Dodaj kakao, masło orzechowe, erytrytol i wanilię, zmiksuj i spróbuj – to jedyny moment na dosłodzenie, zanim trafią tam surowe jajka. Potem wbij jajka, wsyp proszek i miksuj około minuty, aż masa będzie miała konsystencję gęstej śmietany.
- Przełóż masę do formy i wyrównaj szpatułką na grubość około 2 cm. Czekoladę albo orzechy rozsyp teraz.
- Piecz na środkowej półce 25-30 minut. Od 25. minuty sprawdzaj patyczkiem wbitym w środek: ma wyjść bez surowej masy, wilgotne okruchy są w porządku, a brzegi lekko odstają od papieru.
- Studź w formie około godziny, potem wstaw do lodówki na minimum 2 godziny. Wyjmij za papier i pokrój zimne ciasto na 8 kawałków, 2 x 4.
Prosto z piekarnika ciasto wygląda na niedopieczone i rozpada się pod nożem. Zwartość przychodzi w lodówce. Całkiem suchy patyczek oznacza tu ciasto już przesuszone.
Zdjęcie wygenerowane z pomocą AIWersja mocniej czekoladowa – 24 g kakao i 45 g erytrytolu
Wersja bazowa jest łagodna i widać to w rachunku. 30 g erytrytolu słodzi mniej więcej tak jak 22 g cukru, i to na całą formę, a 16 g kakao to mało jak na jedną puszkę fasoli. Kto zna brownie z cukierni, uzna ją za mało słodką, a przy słabym kakao przebija też fasola. Jeśli wolisz smak bliższy klasyce, daj 3 łyżki (24 g) kakao i 45 g erytrytolu zmielonego w młynku na puder, a na wierzch rozsyp 20 g posiekanej gorzkiej czekolady 85%. Temperatura i czas zostają bez zmian.
| Na formę 15 x 15 cm | Wersja bazowa | Mocniej czekoladowa |
|---|---|---|
| kakao | 16 g | 24 g |
| erytrytol | 30 g | 45 g, zmielony |
| czekolada 85% na wierzch | opcjonalnie 10 g | 20 g |
| kalorie na kawałek | ok. 85 kcal (91 kcal z czekoladą) | ok. 100 kcal |
| białko na kawałek | 5,5 g | 6,0 g |
| cukry na kawałek | 0,6 g | 1,0 g |
Dlaczego w cieście czekoladowym z fasoli nie czuć fasoli
W zwykłym brownie skrobię wiążącą wodę daje mąka. Tu robi to fasola: w 240 g ugotowanych ziaren jest około 52 g węglowodanów, w tym około 16 g błonnika, i około 20 g białka. Skrobia fasoli z puszki jest już skleikowana, więc masa gęstnieje od razu po zmiksowaniu.
Smak fasoli znika dzięki trzem rzeczom. Płukanie usuwa zalewę ze strączkowym zapachem. Gorzkie kakao przykrywa łagodną fasolę – przy 16 g jestem na granicy, przy 24 g mam zapas. Trzecia to gładkość, bo skórki zdradzają fasolę fakturą, zanim ktoś poczuje smak. Jajka są jedynym spoiwem: białka ścinają się w piekarniku i zamieniają płynną masę w ciasto do krojenia.
Na ciepło tłuszcz z masła orzechowego jest płynny, a skrobia jeszcze nie stężała. W lodówce tłuszcz gęstnieje, skrobia tężeje (to retrogradacja) i po 2 godzinach miąższ jest zwarty i kremowy. Zimne ciasto smakuje też bardziej czekoladowo niż letnie.
Zdjęcie wygenerowane z pomocą AIErytrytol słodzi w około 70% tak jak cukier i ma 0,2 kcal na gram. Rozpuszczając się, pochłania ciepło, więc nierozpuszczone kryształki chłodzą jak miętówka, a w wystudzonym cieście potrafi wykrystalizować i chrzęścić. Tu stanowi około 7% masy, w dodatku mokrej, więc ryzyko jest małe; rośnie przy 45 g i po kilku dniach w lodówce. Pomaga zmielenie na puder albo minuta dłuższego miksowania. Jednorazowo do 10-15 g erytrytol zwykle nie daje objawów, większa porcja może dać wzdęcia.
Co poszło nie tak – 6 usterek i poprawki
| Objaw | Skąd się bierze | Co zrobić |
|---|---|---|
| czuć fasolę | fasola prosto z zalewy, mało kakao, jedzenie na ciepło | płukać 30 sekund, dać 24 g kakao, jeść schłodzone |
| mokry, klejący środek | za mała forma, nieodsączona fasola, wyjęcie przed 25. minutą, krojenie na ciepło | warstwa około 2 cm, pełne 25-30 minut, krojenie po 2 godzinach w lodówce |
| suche, kruszy się | pieczenie ponad 30 minut, pominięte masło orzechowe | wyjmować przy wilgotnych okruchach, przy kakao ponad 24 g dodać 15-30 ml mleka |
| gorzkie, mało słodkie | 30 g erytrytolu to słodkość około 22 g cukru | 45 g erytrytolu, próba masy przed jajkami, szczypta soli (1 g) |
| grudki i skórki | za krótkie miksowanie, fasola miksowana od razu z resztą | najpierw sama fasola przez 2-3 minuty, malakser albo blender ręczny |
| chłód w ustach, kryształki | erytrytol nierozpuszczony albo wykrystalizowany | erytrytol zmielony na puder, maksymalnie 45 g na formę |
Lekko zapadnięty środek to w brownie norma. Głęboki dołek zwykle oznacza czubaty proszek zamiast płaskiej łyżeczki (ok. 4 g) albo piekarnik otwierany w pierwszych 20 minutach. Ciasto bez mąki i z małą ilością tłuszczu przywiera do gołej blachy, więc papier jest obowiązkowy.
Brownie z fasoli bez banana, bez masła orzechowego, z ciecierzycy
Ten przepis jest bez banana od początku. Banan w takim cieście dosładza i wiąże; tutaj wiążą jajka, a słodzi erytrytol. To także brownie z fasoli bez cukru dodanego: 0 g, a cukry z fasoli, jajek i kakao dają 0,6 g na kawałek. W tabeli zmieniam po jednym składniku.
| Wariant | Zmiana | Kcal na kawałek | Uwagi |
|---|---|---|---|
| z tahini | 30 g tahini zamiast masła orzechowego | ok. 85 | lekko gorzkawe, dodać 5-10 g erytrytolu |
| z olejem | 15 g oleju rzepakowego | ok. 80 | masa rzadsza, piec pełne 30 minut |
| z ciecierzycy | 240 g ciecierzycy z puszki | ok. 90 | jaśniejsze, miksować minutę dłużej |
| z czarnej fasoli | 240 g czarnej fasoli | ok. 85 | ciemniejszy kolor |
| z cukrem | 22 g cukru zamiast erytrytolu | ok. 95 | 3,4 g cukrów w kawałku |
| z ksylitolem | 22 g ksylitolu | 90 | nie krystalizuje po wystudzeniu |
| z bananem | 100 g banana, erytrytol 15 g | 95 | 2,1 g cukrów z owocu, piec 30-35 minut |
Olej to 1,5 łyżki (ok. 15 g), tyle tłuszczu, ile wnosi 30 g masła orzechowego. Całkiem bez tłuszczu ciasto wychodzi suche i gumowate, więc tej wersji nie piekę. Ciecierzycę traktuję jako zamianę 1:1, bez osobno sprawdzanej receptury.
Ksylitol jest trujący dla psów, więc ciasto z nim trzymam poza ich zasięgiem. Ile każdego z nich dać w miejsce cukru, pokazuje przelicznik erytrytolu i ksylitolu na cukier. Banan (jeden mały, obrany, 100 g) daje masę wilgotniejszą i smak owocu; jeśli liczysz jego udział, sprawdź, ile kalorii ma banan.
Fit brownie w liczbach – kalorie, białko i cukier w kawałku
Cała forma to 671 kcal, 44,4 g białka, 28,7 g tłuszczu, 23,3 g błonnika i 4,9 g cukrów. Na kawałek, czyli 1/8 formy, wychodzi około 85 kcal (dokładnie 84), 5,5 g białka, 3,6 g tłuszczu, 2,9 g błonnika i 0,6 g cukrów. Cukru dodanego jest 0 g, erytrytolu około 4 g. Z 10 g czekolady na wierzchu kawałek ma 91 kcal. Liczyłam z wagi składników, więc inna puszka fasoli albo inne masło orzechowe trochę ten wynik przesuną.
To inny wypiek niż klasyczne brownie z chrupiącą skorupką na maśle, czekoladzie i cukrze: ma zwarty, wilgotny miąższ i wyraźne kakao. Piekę je wtedy, gdy chcę mieć w lodówce kawałek ciasta z 5,5 g białka i bez cukru dodanego.
Przechowywanie i mrożenie brownie z fasoli
Brownie z fasoli trzymam w lodówce, w zamkniętym pojemniku, do 4 dni. Na blacie go nie zostawiam: jest wilgotne, ma jajka i nie ma cukru, który w klasycznych wypiekach wiąże wodę. Do lodówki (do 4°C) trafia najpóźniej 2 godziny po wyjęciu z piekarnika.
Do mrożenia kroję całą formę, kawałki owijam osobno i zamykam w szczelnym pojemniku. W -18°C wytrzymują do 3 miesięcy; rozmrażam je w lodówce przez noc. Po rozmrożeniu albo po kilku dniach w lodówce może pojawić się delikatne chrzęszczenie – to erytrytol wykrystalizował. Zmienia się wyłącznie faktura.
Brownie z fasoli – pytania przed pieczeniem
Jak zrobić brownie z fasoli?
Odsączoną i przepłukaną fasolę z puszki (240 g) miksuję na gładko z 16 g kakao, 30 g masła orzechowego, 30 g erytrytolu i wanilią, a na końcu z 2 jajkami i proszkiem do pieczenia. Masę piekę 25-30 minut w 180°C w formie 15 x 15 cm i kroję dopiero po 2 godzinach w lodówce.
Czy fasolę z puszki trzeba gotować przed zrobieniem brownie?
Nie trzeba. Fasola z puszki jest ugotowana w czasie sterylizacji, wystarczy ją odsączyć i przepłukać. Gotowania wymaga sucha: moczenie przez noc (minimum 5 godzin), potem świeża woda i gotowanie do pełnej miękkości.
Czy brownie z fasoli jest bezglutenowe?
Mąki w nim nie ma. Bezglutenowe będzie wtedy, gdy proszek do pieczenia i kakao mają takie oznaczenie na opakowaniu.
Ile erytrytolu jest w kawałku?
Około 4 g, a w dwóch kawałkach około 7,5 g.
Czy można upiec brownie z fasoli bez jajek?
W tej recepturze nie, bo 2 jajka są jedynym spoiwem. Przepisy wegańskie zastępują je bananem, mąką albo siemieniem i mają inne proporcje.
Brownie z fasoli w trzech krokach: płukanie, kakao, lodówka
Fasolę płucz około 30 sekund, aż zniknie piana. Przed pieczeniem zdecyduj, czy zostajesz przy 16 g kakao, czy idziesz w 24 g i 45 g erytrytolu. Kroić zaczynaj po 2 godzinach w lodówce.
Jeśli brownie z fasoli ci posmakuje, zajrzyj do zestawienia, w którym policzyłam inne słodycze bez cukru, a z ciast polecam jeszcze fit ciasto marchewkowe bez cukru. Napisz w komentarzu, która wersja wyszła z piekarnika i czy fasola dała się wyczuć.
