Krajanka pomidorowa pasteryzowana to jeden z najprostszych i najbardziej opłacalnych przetwów na zimę, jakie zrobiłam w swojej kuchni. Kiedy w sierpniu pomidory dojrzewają szybciej, niż jesteśmy w stanie je zjeść, ten przepis ratuje sytuację. Receptura pochodzi z książki Anny Gasik „Pomidory, potrawy i przetwory” z 1982 roku – i jest tak dobra, że sięgam po nią co roku.
Spis treści:
- Dlaczego warto robić krajankę pomidorową?
- Składniki na krajankę pomidorową pasteryzowana
- Jak zrobić krajankę pomidorową – krok po kroku
- Wskazówki praktyczne – co odkrylićam po latach robienia przetwów
- Jak długo można przechowywać krajankę?
- Do czego używać krajanki pomidorowej?
- Wartość odżywcza pomidorów pasteryzowanych
- Porównanie: krajanka vs inne przetwory pomidorowe
Dlaczego warto robić krajankę pomidorową?
Pomidory według klasyfikacji botanicznej należą do owoców, ale w Polsce od końca XIX wieku traktowane są jak warzywa. Najbardziej smakują mi sierpniowe – są pachnące i słodkie, prawdziwe. Najczęściej jadam je na surowo, ale kiedy urodzaj przekracza możliwości, czas na przetwory.
Krajanka jest mniej pracochłonna niż przecier czy sok. Co ważniejsze – zachowuje więcej witaminy C niż przecier z surowych pomidorów, bo nie rozdrabniamy ich i nie napowietrzamy. Autorka książki pisze wprost: po otwarciu mają zapach i smak świeżych pomidorów. I ma rację!
Składniki na krajankę pomidorową pasteryzowana
- Dojrzałe pomidory – dowolną ilość (najlepiej sierpniowe, męsiste)
- Sól kamienna lub morska – szczypta na słoik
- Olej roślinny (rzepakowy lub oliwa) – 1 łyżka na słoik
Jak zrobić krajankę pomidorową – krok po kroku
- Przygotuj pomidory: Umyj dokładnie, nie obieraj ze skóry. Pokroj w grube plastry lub ćwórtki.
- Ułóż w słoikach: Ciasno układaj plastry w wyparżonych słoikach – aż wydzieli się sok i wypełni puste miejsca.
- Dopraw: Lekko posol każdy słoik (szczypta wystarczy).
- Dodaj olej: Na wierzch wlej 1 łyżkę oleju do każdego słoika.
- Zakręć i pasteryzuj: Zakręcone słoiki wstaw do garnka z ciepłą wodą. Pasteryzuj 30 minut od momentu zagotowania, tak jak przecier.
- Ostudzić i przechowywać: Wyjmij słoiki, odwróć do góry dnem na 10 minut. Przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu.
Wskazówki praktyczne – co odkrylićam po latach robienia przetwów
- Wielkość słoików: Najlepiej sprawdzają się słoiki 0,5 l lub 0,7 l – taka ilość wystarczy na sos do makaronu dla 4 osób i nie trzeba przechowywać resztek.
- Ilość soli: Używam soli kamiennej bez jodu – jodowana może powodować chmurnienie zalewy.
- Olej: Oliwa z oliwek extra virgin daje piękny aromat śródziemnomorski, zwykły rzepakowy jest neutralny i tańszy.
- Sprawdzenie uszczelnienia: Po ostudzeniu naciśnij środek wieczka – nie powinno „klikać”. Jeśli klika, wół słoik do lodówki i zużyj w ciągu tygodnia.
Jak długo można przechowywać krajankę?
Prawidłowo zapasteryzowana krajanka pomidorowa przechowuje się do 12 miesięcy w chłodnym, ciemnym miejscu – piwnicy, spiżarni lub szafce z dala od żródła ciepła. Po otwarciu słoika przelej resztę do miski, przykryj i zużyj w ciągu 3-4 dni. Otwarty słoik trzymaj w lodówce.
Do czego używać krajanki pomidorowej?
Przez zimę ta krajanka pracuje ciężko w mojej kuchni. Używam jej jako:
- Bazy do sosu pomidorowego do makaronu (prosta spaghetti bolognese robi się z niej wybitna)
- Składnika zupy pomidorowej – gestią i aromatycznej
- Podstawy do gulaszu mięsnego lub warzywnego
- Dodatku do pieczonych kurczaków czy zrazów
- Składnika pizzy zamiast koncentratu
Jeśli interesujesz się pasteryzacją, koniecznie sprawdz także mój przepis na tarte jabłka do słoików na zimę – równie prosty i równie niezawodny. A jeśli zostay Ci świeże pomidory, możesz też zrobić dżem wieloowocowy z tym co masz w spiżarni.
Wartość odżywcza pomidorów pasteryzowanych
Pasteryzowane pomidory zachowują większość składników odżowczych. Zawierają likopen – silny antyoksydant – którego przyswajalność paradoksalnie wzrasta po obróbce termicznej. Są też źródłem witaminy C, potasu i błonnika. Domowe przetwory pomidorowe są zdrowsze od sklepowych puszkowanych, bo nie zawierają konserwantów ani nadmiaru soli.
Porównanie: krajanka vs inne przetwory pomidorowe
| Przetwór | Czas przygotowania | Zachowanie witaminy C | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Krajanka | 15 min + 30 min pasteryzacja | Bardzo dobre | Szersze – plastry do dań |
| Przecier | 45 min + 30 min pasteryzacja | Dobre | Sosy, zupy |
| Sok pomidorowy | 60 min + 30 min pasteryzacja | Mniejsze (napowietrzanie) | Napoje, zupy |
| Koncentrat | 2-3 godziny odparowywania | Dobre | Sosy, intensywny smak |






5 komentarzy
Zrobiłam coś podobnego tylko w przecierze. Twój pomysł bardzo mi się podoba.