Czy cukier uzależnia? Dlaczego tak trudno go ograniczyć

Kiedyś mniej dostępne i kupowane od święta. Dziś, gdy jesteśmy bombardowani reklamą i swoistym trendem na słodycze, łakocie mamy na wyciągnięcie ręki. Cukrowe wyroby towarzyszą wszelkim spotkaniom towarzyskim, rodzinnym oraz służbowym. Nawet zwykły spacer coraz rzadziej może się odbyć bez gałki lodów, czy wafla na ciepło. Z badań przeprowadzonych w tym roku na grupie 1000 osób, co trzeci ankietowany odpowiedział, że słodycze stanowią element jego codziennej diety, a 10% ankietowanych miesięcznie wydaje na słodkości 81-100 zł. Dla niespełna połowy respondentów za ważną cechę produktu uznaje się kaloryczność, dla mniejszości jest to cecha zupełnie lub raczej nieważna.

Dlaczego cukier uzależnia?

Kiedyś ktoś mi powiedział: „Czekolada nie uzależnia. Cukier w czekoladzie tak”. Dlaczego tak się dzieje? Z tego samego powodu, dlaczego papierosy czy kawa uzależniają. Dostarcza miłych wrażeń dla zmysłów, podnosi poziom serotoniny we krwi, a przez to poprawia nastrój. Innymi słowy, chodzi o przyjemność. I o ile w przypadku cukru umiarkowane spożycie jest w porządku, tak nadmierna ilość jest zgubna.

Mechanizm jest podobny do działania innych substancji uzależniających – mózg zapamiętuje przyjemne uczucie i wysyła sygnał: „daj mi więcej”. Z czasem do uzyskania tego samego efektu potrzebujemy coraz większej ilości cukru. Stąd właśnie to słynne przejście od jednej kostki czekolady do całej tabliczki.

O tym jak robią nas w trąbę

Najbardziej irytuje mnie, gdy producenci produktów spożywczych robią mnie w trąbę. Wmawiają mi, że krem czekoladowy na śniadanie jest w porządku, woda słodzona to wciąż woda, a mleczna kanapka nie jest ciastkiem. Podstępem próbują zmienić nawyki żywieniowe konsumentów, a jak wiadomo, najbardziej uległą na manipulację grupę docelową stanowią dzieci. Te małe istoty, często nie zdążyły jeszcze wyrobić sobie opinii o wielu smakach i pokarmach, a już są uzależnione od cukru. Na śniadanie czekoladowe płatki z mlekiem, na drugie słodki jogurt z kolorowymi groszkami lub żelkami, na kolacje i podwieczorek dżem z pieczywem. Tak niestety często wygląda dzienny jadłospis najmłodszych.

Owszem, spożycie węglowodanów, w tym cukrów, jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Nasz mózg potrzebuje glukozy. Na mnie to często lepiej działa, niż niejedna mocna kawa. Cukier fajnie pobudza i dodaje energii, ale… jednak uzależnia. Trudno wychować dziecko bez słodyczy (przypomnijmy sobie siebie samych), ale we wszystkim musi być umiar. Nie dajmy się zwariować słodkim reklamom i zachowajmy zdrowy rozsądek.

Moja historia

Kiedyś, jadąc do pracy potrafiłam oprócz kanapki zabrać ze sobą dwa batoniki. Taka sytuacja nie zdarzała się codziennie, ale czekolada towarzyszyła mi kilka razy w tygodniu. Słodka, mleczna, z nadzieniem lub całymi orzechami. To było moje małe szaleństwo. Aby uprzedzić Wasze pytanie, od razu odpowiem. Ważyłam tyle ile teraz. Słodycze nie wpływały na moją masę ciała, ale czułam, że nie jest to dla mnie dobre. Postanowiłam coś z tym zrobić.

W moim domu słodyczy praktycznie się nie kupuje. Częściej goszczą ciasta z owocami lub inne wyroby, do których dodaję mniej cukru niż przepis sugeruje. Codziennie jemy owoce, które przecież też zawierają cukier, a od czasu do czasu robię lub kupuję mieszankę studencką, czyli miks orzechów i bakalii do podjadania. Jeśli ktoś z naszej dwójki ma ochotę na batonika albo wafelka, to dwa razy się zastanowi zanim go kupi. Nie ma zakazu, a kupowane słodycze nie wydają nam się tak atrakcyjne jak kiedyś.

Jak ograniczyć słodycze – praktyczne strategie

O tym jak zredukować ilość spożywanego cukru i ograniczyć słodycze opiszę w drugiej części postu. Przedstawię dwie metody do walki ze słodkim nałogiem. Wbrew pozorom, przejście z kilka tabliczek czekolady i batoników tygodniowo na poziom „keczup jest za słodki” nie jest trudne. Przede wszystkim wymaga czasu i chęci. Wiem, że nie każdy ma silną wolę, ale warto mieć swoje życie pod kontrolą.

Zanim jednak do tego dojdziemy, kilka prostych kroków, które sama wdrożyłam i które działają:

1. Zastąp słodkie napoje

Słodzone napoje gazowane, soki z kartonu i energetyki to jedna z największych pułapek cukrowych. Zastąpiłam je wodą z cytryną, miętą lub ogórkiem. Efekt zaskakujący – po 2 tygodniach słodkie napoje zaczęły mi się wydawać obrzydliwie słodkie.

2. Piecz w domu zamiast kupować

Domowe ciasta i ciasteczka pozwalają kontrolować ilość cukru. Regularnie zmniejszam ilość cukru w przepisach o 20-30% – i naprawdę nie czuć różnicy w smaku. Jeśli szukasz inspiracji, zajrzyj na mój blog – mam mnóstwo przepisów na ciasta bez dodatku cukru oraz fit ciasto marchewkowe.

3. Jedz regularnie

Głód to najczęstsza przyczyna sięgania po szybką energię z cukru. Regularne, zbilansowane posiłki co 3-4 godziny eliminują napady głodu i chęć na słodkie. Zamiast batonika w południe, zjadam garść orzechów lub owoce.

4. Czytaj etykiety

Cukier ukrywa się pod wieloma nazwami: syrop glukozowo-fruktozowy, maltodekstryna, dekstroza, sacharoza, laktoza, syrop kukurydziany. Producenci używają tych nazw celowo, żebyś nie widziała, ile cukru tak naprawdę zawiera dany produkt. Zasada prosta – im wcześniej na liście składników pojawia się cukier (pod jakąkolwiek nazwą), tym więcej go w produkcie.

5. Nie zakazuj – wybieraj świadomie

Totalny zakaz słodyczy nie działa długoterminowo. U mnie sprawdza się zasada: nie ma zakazu, ale każda słodka przekąska jest świadomym wyborem, a nie odruchem. Jeśli naprawdę mam ochotę na czekoladę – jem ją, smakując świadomie każdy kęs.

Czy warto ograniczyć cukier?

A jak jest z Wami? Czujecie, że jesteście uzależnieni od słodyczy, albo choćby czekolady? Dla mnie zmiana była stopniowa – i właśnie dlatego trwała. Nie wymagała żelaznej woli, tylko zmiany nawyków. Warto spróbować, bo po kilku tygodniach naprawdę czuć różnicę – więcej energii bez porannych spadków cukru, lepszy sen, mniej zachcianek. A kiedy masz ochotę na coś słodkiego, ale zdrowszego, polecam moje fit przepisy na sernik bez spodu lub zasady odżywiania, żeby schudnąć. A jeśli chcesz wiedzieć, co warto jeść na co dzień, zajrzyj do artykułu o zdrowych dodatkach do posiłków.

Kilka słów na koniec…

Od dłuższego czasu zapowiadaliśmy z Jackiem o zmianach idących na blogu. Jedną z nich są nowe treści „do poczytania”. Będzie więcej lifestyle’u, więcej nas i naszych opinii o otaczającym nas świecie. Pojawią się także artykuły dotyczące technologii żywności. Zatem, jeśli będzie mniej przepisów kulinarnych, to w zamian będziemy się starali żeby nowe artykuły i tak miały związek z jedzeniem. :)

Mam nadzieję, że nowe treści na blogu spodobają się Wam i zachęcą do aktywnego komentowania. Jeśli macie jakieś uwagi lub pomysły na kolejne tematy na blogu, jakie powinniśmy poruszyć piszcie w komentarzach pod postami lub na maila: paula@jakpomasle.pl lub jacek@jakpomasle.pl.