Smalec z cebulą i jabłkiem – domowy przepis i czy jest zdrowy?

Smalec. Już sama nazwa odrzuca i źle się kojarzy. Pamiętam, że jak byłam mała, to dzieciaki przezywały kogoś „Smalec”. Nie było to ani miłe, ani przyjemne, a pokazuje tylko jaka jest propaganda mediów. Podobnie było w latach 90. ubiegłego wieku, jak mówiono nam, że masło jest złe i lepiej je zastąpić roślinną margaryną. Smalec został zniesławiony w momencie, gdy na rynku pojawiła się oliwa. Prawda wygląda tak, że profil lipidowy smalcu wieprzowego jest niemal identyczny jak profil oliwy z oliwek. Tak. Smalec jest zdrowy i warto go jeść.

Czy smalec ze słoniny jest zdrowy? Fakty, nie mity

Zanim przejdę do przepisu, warto rozwiać kilka mitów o smalcu. W ostatnich latach smalec wrócił do łask – i słusznie. Oto, co warto o nim wiedzieć:

• Skład tłuszczów: Smalec wieprzowy zawiera ok. 45% kwasów jednonienasyconych (ten sam rodzaj co w oliwie z oliwek), 40% nasyconych i 15% wielonienasyconych.
• Temperatura dymienia: Smalec ma wyższą temperaturę dymienia (ok. 190°C) niż większość olejów roślinnych, co czyni go bezpieczniejszym do smażenia w wysokich temperaturach.
• Witaminy: Smalec zawiera witaminy D i K2 oraz kwas arachidonowy – składniki, których często brakuje w diecie.
• Bez trans-tłuszczów: Naturalne smalce nie zawierają tłuszczów trans, które są naprawdę szkodliwe dla serca – te powstają przy produkcji margaryn.

Nie dajmy się wodzić za nos i wmawiać sobie, że smalec równa się bieda, a oliwa to bogactwo. Jeśli jesteście zainteresowani tematem, odsyłam do naukowych opracowań o profilu lipidowym tłuszczów zwierzęcych.

Domowy smalec z cebulą i jabłkiem – przepis

Smalec przygotowałam od początku sama, a nie było to zbytnio trudne. Przygotowałam dwa smaki: mój faworyt – z cebulą i jabłkiem, oraz wersja dla męża – z boczkiem i cebulą. Oba dobre, ale rzecz jasna z jabłuszkiem lepszy!

Składniki – smalec z cebulką i jabłkiem

• słonina wieprzowa do topienia (lub gotowa kostka smalcu)
• 1 cebula
• 1 jabłko (kwaskowate – antonówka, reneta)
• sól do smaku

Składniki – smalec z boczkiem i cebulą

• słonina wieprzowa do topienia (lub smalec)
• 1 cebula
• 100 g boczku
• sól do smaku

Jak zrobić smalec – krok po kroku

Krok 1: Topienie słoniny

Kluczowy etap to topienie słoniny. Jeśli masz kawałek ze skórą, usuń ją przed dalszymi czynnościami. Słoninę pokrój nożem w kostkę (ok. 1 cm) i włóż do garnka. Włącz gaz na mały-średni ogień i od czasu do czasu mieszaj. Słonina będzie się topić, a z jej pozostałości powstaną skwarki, które będą się rumienić. Gdy skwarki będą złociste, wyjmij je łyżką cedzakową. Poczekaj ok. 15 minut przed przelaniem smalcu do naczynia – jest bardzo gorący.

Z mojej słoniny wyszło dużo smalcu, więc część przelałam do słoików, a część zostawiłam do przygotowania wersji smakowych.

Smalec z cebulą i jabłkiem

Cebulę obierz i drobno posiekaj, dodaj do ciepłego smalcu razem z solą i smaż, aż nabierze złocistego, szklistego koloru. Jabłko umyj, obierz i pokrój w drobną kostkę, dodaj do smalcu i smaż jeszcze 3-4 minuty. Przelej do pojemnika, w którym smarowidło stężeje. Po ostudzeniu wstaw do lodówki.

Smalec z boczkiem i cebulą

Boczek pokrój w plastry, a następnie w paseczki i dodaj do smalcu razem z solą. Smaż na rumiany kolor (uwaga – będzie się pienić). Cebulę obierz i posiekaj, a następnie dodaj do smalcu. Smaż, aż się zarumieni. Przelej do naczynia, w którym smalec stężeje.

Z czym podać domowy smalec?

Smalec z cebulą i jabłkiem najlepiej smakuje posmarowany grubo na chlebie razowym lub żytnim, posypany gruboziarnistą solą i świeżym szczypiorkiem. To klasyczna polska przystawka – prosta, sycąca i niedroga. Doskonale pasuje też do ogórka kiszonego, rzodkiewki lub cebulki.

Jeśli lubisz domowe wyroby wędliniarskie, koniecznie sprawdź też mój przepis na schab z pończochy – domową wędlinę. A jeśli szukasz czegoś do podania na imprezie jako przekąska, sprawdź śledzie w occie – kolejna polska klasyka, która zawsze robi furorę.

Wskazówki dla domowego smalcu

Jaką słoninę kupić?

Do smalcu najlepsza jest słonina grzbietowa (tłusta, bez mięsa) lub słonina boczna. Kupujesz ją w sklepach mięsnych lub na targowiskach. Możesz też zacząć od gotowego smalcu w kostce – wystarczy go stopić i dodać cebulę i jabłko.

Dlaczego warto zrobić smalec samemu?

Domowy smalec smakuje zupełnie inaczej niż kupny – jest bardziej aromatyczny, delikatniejszy i możesz go dowolnie doprawić. Skwarki, które zostaną po topieniu słoniny, możesz wykorzystać do ciastek przez maszynkę ze skwarkami – to przepyszna polska tradycja, którą warto ocalić od zapomnienia.

Smalec to też świetny tłuszcz do pieczenia i smażenia – nadaje potrawom wyjątkowy, głęboki smak. Bryzol smażony na smalcu jest zupełnie inny niż na oleju – sprawdź mój przepis na bryzol wieprzowy z cebulką, jeśli chcesz zobaczyć, jak smalec zmienia smak tradycyjnych polskich dań.