Twarde jak suchary zamiast kruchych – ciastka ze skwarek psuje najczęściej woda. Kilka łyżek ma tylko spoić ciasto, a każda następna odbiera kruchość, podobnie jak długie wyrabianie. Stary przepis mojej babci jest prosty: 200 g zmielonych skwarek i 50 g masła na 500 g mąki, cukier puder, żółtko i zimna woda, ciasto przez maszynkę do mięsa z końcówką do ciastek, 12-15 minut w piekarniku. Jako mała dziewczynka odrywałam od maszynki długie paski ciasta o porowatej powierzchni i układałam je na blaszkach, nie wiedząc, że babcia dodaje do nich skwarki. Skwarek w gotowych ciastkach nie czuć wcale, a wychodzi ich około 60 sztuk.

Czas pracy: 30 minut, czas całkowity: 2 godziny z chłodzeniem ciasta, wydajność: około 60 ciastek (2-3 blachy).
Spis treści:
Składniki na ciastka ze skwarek
- 200 g skwarek pozostałych po wytopieniu smalcu, zmielonych dwa razy
- 50 g masła
- 500 g mąki pszennej
- 100 g cukru pudru
- 1 opakowanie cukru waniliowego
- 1 żółtko
- 3-5 łyżek zimnej wody
Skwarki biorę te, które zostają po wytopieniu smalcu z cebulą i jabłkiem. Mielę je dwukrotnie na drobnym sicie – przy jednym mieleniu zostają kawałki, które w upieczonym cieście robią twarde grudki zamiast kruszyć się pod zębami. Im drobniej zmielone, tym bardziej kruche ciastka i tym mniejsza szansa, że ktoś zgadnie sekretny składnik. Jeśli skwarek jest mniej niż 200 g, resztę uzupełniam masłem w tej samej wadze. Skwarki nadają się też do krokietów z mięsem i pieczarkami i pierożków, więc po wytapianiu smalcu nie wyrzucam ich nigdy.
Ciastka przez maszynkę krok po kroku
- Mąkę przesiej razem z cukrem pudrem i cukrem waniliowym.
- Dodaj zmielone skwarki, zimne masło w kostce i żółtko. Rozetrzyj palcami na kruszonkę.
- Dolewaj zimną wodę po łyżce i mieszaj tylko do połączenia składników w zwarte ciasto. Jeśli jest zbyt suche, dodaj mały kawałek masła.
- Zawiń w folię i schłodź w lodówce co najmniej godzinę, najlepiej 2-3. Masło i skwarki stwardnieją, a ciasto łatwiej przejdzie przez maszynkę.
- Piekarnik nagrzej do 180 stopni z termoobiegiem (190 bez). Blachy wyłóż papierem.
- Do maszynki załóż końcówkę do ciastek. Przepuszczaj ciasto i odrywaj paski długości 5-6 cm, układając je na blasze w odstępach 2 cm.
- Piecz 12-15 minut, aż ciastka będą jasnozłote, nie brązowe. Wystudź na kratce.
Mam maszynkę elektryczną, końcówkę do ciastek dokupiłam osobno i cała praca idzie raz-dwa. Piekę na dwóch blachach jednocześnie, z termoobiegiem.

Twarde, ciemne albo klejące się w maszynce ciastka
| Objaw | Przyczyna | Naprawa |
|---|---|---|
| Ciastka są twarde | Za dużo wody albo za długie wyrabianie | Woda po łyżce, tylko do spojenia ciasta; masę mieszać do połączenia i od razu chłodzić |
| Czuć skwarki | Za grubo zmielone | Dwa mielenia na drobnym sicie; wersja z 2 łyżkami kakao maskuje je całkowicie |
| Ciastka ciemnieją za szybko | Tłuszcz ze skwarek rumieni je szybciej niż zwykłe kruche | Wyjąć minutę wcześniej, niż podpowiada kolor; mają być jasnozłote |
| Ciasto klei się w maszynce | Za ciepłe | Minimum godzina w lodówce, w upał kwadrans w zamrażarce |
| Ciastka rozpływają się na blasze | Za miękkie masło przy wyrabianiu | Masło prosto z lodówki, praca szybko |
| Twarde grudki w cieście | Skwarki zmielone tylko raz | Drugie mielenie na drobnym sicie |
Ile piec ciastka ze skwarek i jak poznać, że są gotowe
12-15 minut w 180 stopniach z termoobiegiem albo w 190 bez. Ciastka mają być jasnozłote, nie ciemne – od tłuszczu ze skwarek rumienią się szybciej niż zwykłe kruche ciasteczka, więc lepiej wyjąć je minutę za wcześnie niż za późno. Po upieczeniu studzę je na kratce; dopiero wystudzone pokazują pełną kruchość i rozpuszczają się w ustach, tak jak te z dzieciństwa.
Warianty: kakao, orzechy, mak i wersja bez maszynki
- Z kakao: 2 łyżki kakao do mąki. Ciastka są czekoladowe, a skwarki kompletnie niewyczuwalne.
- Z orzechami: 50 g mielonych orzechów włoskich lub laskowych, dodatkowa chrupkość.
- Z makiem: 2-3 łyżki maku dodane do ciasta, ładny wygląd i subtelny, orzechowy smak.
- Bez maszynki: ciasto rozwałkowane na grubość pół centymetra i pokrojone radełkiem na prostokąty albo wycięte foremkami. Smak i kruchość zostają takie same, zmienia się kształt, a bez porowatej powierzchni z maszynki ciastka pieką się o minutę czy dwie dłużej.
Z tradycyjnych ciastek, które znikają równie szybko, mam jeszcze faworki chrusty.
W metalowej puszce leżą 2-3 tygodnie
Dzięki tłuszczowi ze skwarek i masła ciastka długo zachowują kruchość i nie wysychają. Wystarczy szczelny pojemnik – metalowa puszka sprawdza się najlepiej – i suche, chłodne miejsce. Wytrzymują 2-3 tygodnie, choć u mnie nigdy tak długo nie poleżą. Można je też zamrozić, rozmrożone smakują jak świeże, dlatego lubię robić podwójną porcję: jedna do jedzenia od razu, druga do zamrażarki na niespodziewanych gości.
Mój mąż na samą myśl o skwarkach się krzywi. Kiedy wytopiłam smalec ze słoniny i została mi ich spora porcja, powiedziałam mu, że znikną z lodówki, a on nie będzie wiedział, kiedy i jak je zjadł. Obstawiał pulpety, krokiety albo pyzy. Prawdę poznał, gdy połowa ciastek była już zjedzona ze smakiem – najpierw wziął to za żart, a gdy uwierzył, ciasteczka i tak regularnie znikały z naszego domu.








6 komentarzy
:) ja z mama na święta robiłyśmy ciastka ze skwarkami, byly przepyszne ale nie robilysmy przez maszynke tylko z foremek :)
Z foremek też pyszne. To ciasto jest wyjątkowo kruche i nadaje się do wszelakich wypieków. Ostatnio kupiłam kulki do obciążania ciasta i niedługo chce je wypróbować z kruchym spodem.
uwielbiam takie ciastka! Muszę sama je kiedyś zrobić
oj tam. Przywiozę ci :)
Ja takie robię tylko bez skwarek mòj smak dzieciństwa :)
A ja pierwszy raz robiłam ze skwarkami i podobnie smakują jak bez. Ciastka przez maszynkę zawsze smaczne :)